Waarom zou een gemeente bij het opstellen van een gezondheidsbeleid juist aandacht besteden aan armoede? Dit is belangrijk omdat er een grote samenhang is tussen het leven in armoede en genoten gezondheid. Uit vele onderzoeken blijkt dat mensen met een lager inkomen vaak een mindere gezondheid hebben. De situatie van mensen die in armoede leven wijkt in veel opzichten af van mensen die welvarender zijn. Gemiddeld overlijden mensen die in armoede leven, zes jaar eerder dan welvarende mensen. Ook de jaren in goede gezondheid zijn bij mensen die in armoede leven, aanzienlijk minder dan bij Nederlanders die meer verdienen. Het is daarom van belang dat gemeentes hier aandacht aan besteden in het gezondheidsbeleid. 

De relatie tussen armoede en gezondheid

Verschillende aspecten spelen een rol in de negatieve relatie tussen armoede en gezondheid.  Meer financiële middelen betekent vaak meer materiële mogelijkheden en betere leefomstandigheden. Langdurige financiële zorgen en gebrek aan perspectief kunnen leiden tot chronische stress. Dit kan de gezondheid negatief beïnvloeden. Chronische ziektes hebben invloed op de lichamelijke conditie waardoor kwetsbaarheid voor andere (chronische) ziektes kan ontstaan. Daarnaast heeft chronische stress invloed op de mentale conditie. Mensen die te maken hebben met chronische stress, hebben meer moeite met het onderscheiden van hoofd- en bijzaken. Zij staan vaak ook minder open voor advies, hulp of begeleiding.

Levensstijl en gedrag 

Om een helder beeld te kunnen krijgen van de relatie tussen gezondheid en armoede is het van belang om te kijken naar de levensstijl en gedragsfactoren. Mensen die in armoede leven, hebben vaker te maken met een minder gezonde levensstijl. Hierdoor zijn zij ongezonder en vatbaarder voor zelfs chronische ziekten. Echter blijkt uit onderzoek dat mensen met een laag inkomen vaak ook meer roken. En hebben zij vaker last van overgewicht, omdat zij minder vaak voldoen aan de gestelde beweegrichtlijn. Daarnaast zijn zij vaker zwaardere drinkers dan mensen met een inkomen boven de lage-inkomensgrens. Allemaal zaken en keuzes die van invloed zijn op de gezondheid en verband met elkaar houden. 

Neerwaartse spiraal

Door de verbanden over en weer ligt het risico van een neerwaartse spiraal op de loer. Deze spiraal kan moeilijk doorbroken worden. Juist doordat er meerdere levensdomeinen bij betrokken zijn. Om uit de financiële zorgen te komen en de neerwaartse spiraal van armoede en slechte gezondheid te doorbreken, is passende ondersteuning essentieel.

Het is nodig om de financiële basis op orde te krijgen, zodat er ruimte is voor het werken aan een gezondere leefstijl. Daarnaast moet er aandacht zijn voor andere aspecten zoals chronische stress. Deze onderdelen moeten worden meegenomen in een gezondheidsbeleid en een armoedebeleid. Nog een reden om te investeren in een laagdrempelig beweegaanbod en goede gezondheid van alle inwoners is corona.

Artsen en wetenschappers roepen op tot gezonde leefstijl tegen corona

Artsen stellen dat er meer aandacht moet komen voor het belang van een gezonde leefstijl in coronatijd. Door gezonder te eten, meer te bewegen en voldoende te ontspannen, kunnen mensen hun immuunsysteem binnen enkele weken versterken. Daardoor zal een corona-infectie minder ernstig verlopen. De experts vragen het kabinet om, naast het zo veel mogelijk voorkomen van besmettingen, de inwoners te wapenen door hun weerstand te versterken. Uiteraard is dit ook een oproep aan gemeenten om blijvend te investeren in een laagdrempelig beweegaanbod voor alle inwoners.

Over Maaike

Maaike Luttik is momenteel werkzaam als Beleidsadviseur Gezondheidsbeleid bij een gemeente in het midden van het land. Zij geeft hier vorm aan de actuele gezondheidsagenda en is daarnaast bezig met de uitwerking van een huisartsenconvenant. Heeft u hulp of advies nodig bij uw gemeentelijk gezondheidsbeleid en wilt u meer weten over Maaike, klik dan op haar foto. 

Maaike Luttik

Adviseur Gezondheidsbeleid